Bizi Takip Edin
Men's Health Türkiye

Men's Health Türkiye

Akıl sağlığı ve beslenme ilişkisi

SAĞLIK

Akıl sağlığı ve beslenme ilişkisi

-

 

Akıl ve ruh sağlığınızı korumak için belli bazı gıdaları mutlaka tüketmeniz gerektiğini biliyor musunuz?

Herkesin akıl sağlığına ihtiyacı var ve neyse ki bu sağlığı koruyan, iyileştiren bir grup gıda maddesi de var! Yalnız dikkat: Burada diyetten, ya da belli tür bir diyetten söz etmiyoruz. Çünkü diyet dediğimiz şey sizin iyi görünmenizi ve kendinizi iyi hissetmenizi sağlar ve bu “iyi”lere akıl sağlığınız dâhil olmayabilir!

“Ne yiyorsan, osun!” sözünün mucidi Anthelme Brillat-Savarin’dir diyebiliriz. Gastronom olarak ün salan bu Fransız avukat ve politikacı, gerçekte “Bana ne yediğini söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim” demiş. Bu cümle Alman filozof ve antropolog Ludwig Andreas Feuerbach’ın dilinde evrim geçirmiş ve “İnsan ne yiyorsa, odur” haline gelmiş. Aslına bakarsanız bu cümle, beslenme ile insan hayatının girdiği yol arasındaki güçlü bağı fazlasıyla açıklıyor. Peki, ya konu akıl sağlığınız, Alzheimer tehdidi hatta bunama ihtimali ise? Evet, burada depresyonla savaşan, bunama ihtimalini ortadan kaldıran, Alzheimer’ın pençesine düşmenizi önleyen, en basitinden hafızanızı güçlendiren gıdalardan söz ediyoruz.

Akıl sağlığını koruyan beslenme

Bu konuya hak ettiği önemi verenlerden biri de Lancet Psychiatry dergisi ve geçtiğimiz yıl tüm dünyada beslenme ile akıl sağlığı arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılmış 18 ayrı araştırmaya sayfalarında yer verdi. Araştırmaların neredeyse tamamının işaret ettiği en önemli nokta ise beslenme kalitesinin, akıl sağlığını korumaya yeteceği yolundaki inançtı. Oysa beynimiz, aklımız ve ruhumuzun sağlıklı olabilmesi için belli bazı gıdaları mutlaka tüketmemiz gerekiyordu ve o zengin mönüler de ne yazık ki bu gıdalardan mahrum olabiliyordu. Benzer bir araştırma da 2013 yılında yapılmış ve son iki yılını bipolar bozukluk tanısı altında geçiren bir grup kadın hastaya yağ bakımından zengin, orta düzeyde protein içeren ve az karbonhidratlı bir beslenme uygulanmıştı. Sonuç şaşırtıcıydı çünkü sadece ilaçla tedavi oldukları döneme kıyasla ruh hallerinde kayda değer bir iyileşme gözlenmişti.

Şimdi gelelim akıl sağlığımızı ayakta tutan gıdalara ve neler yememiz gerektiğine…

Omega-3 yağ asitleri

En fazla bulunduğu gıdalar yağlı balıklar, ceviz ve bir tür adaçayı olan chia’nın tohumu… Bu gıdaların beyin sağlığını koruduğu Aztekler ve Mayalar’dan beri biliniyor. Elbette Omega-3 yağ asitlerinin yokluğu depresyona sebep olmuyor ama Omega-3 yoksulu beslenme alışkanlığınız varsa, önünde sonunda daha depresif bir ruh haline sahip oluyorsunuz. Uzmanların tavsiyesi şöyle: Somon, istiridye, sardalye balığı üçlüsünden biri her hafta sofranızda yer alsın. Chia tohumu ve keten tohumu dışında ceviz ve kanola yağı tüketmeyi de unutmayın.

Proteinli gıdalar

Temel amino asitlerin neredeyse tamamını barındıran bu protein türü en fazla yumurta, kümes hayvanlarının eti ve soyada bulunuyor. Görevleri, ruh halinizi düzene sokmak! Bu tür gıdalar özellikle vegan beslenenlere öneriliyor. Vegan olun ya da olmayın, zengin amino asitlerden faydalanmak için pirinç, fasulye, yer fıstığı yağı ve tahıllı ekmek yemeyi ihmal etmeyin.

Folik asit

Mercimek, nohut ve ıspanak tam bir folik asit deposu. Folik asidin asıl görevi de serotonin, dopamin ve epinefrin gibi insanın duygularını düzene sokan sinir iletkenlerini vücut içinde üretmek. Zaten duyguları açısından karmaşa yaşayanların kanındaki düşük folik asit düzeyi de bunu doğruluyor. Ispanak ise magnezyum zengini olduğu için daha çok duygusal dengemizi kurmamızı sağlıyor.

D Vitamini


Vücudunuzda D vitamini eksikliği varsa depresyonun eşiğinde geziniyorsunuz demektir. Peki, yiyeceklerden nasıl D vitamini alırsınız? Elbette bol bol mantar yiyerek… Ancak uzmanların tavsiyesi önce bir kan testi yaptırmanız ve çıkan sonuca göre D vitamini açığınızı kapsüllerle tamamladıktan sonra mantara yönelmeniz. Çünkü her gün kilolarca mantar yemenin de faydası yok.

Çinko


Kabak çekirdeği ve istiridye çinko zengini gıdalar arasında. Elbette farklı içeriği nedeniyle bizim de önerimiz kabak çekirdeği olacak ama kavrulmamış ve tuzsuz olanını tüketmeye gayret edin.

Demir


Bilinen bir gerçek: Demir zengini başlıca gıda kırmızı et… Üstelik vücudunuz kırmızı etten edindiği demiri sindirmekte de zorlanmıyor. Vejetaryen iseniz önerimiz fındık, fasulye, barbunya, nohut gibi baklagiller ve koyu yeşil yapraklı sebzeler olacak.

Continue Reading
Advertisement

SAĞLIK

Hava kirliliği günde 1 paket sigara içmeye eşit

-

Bilim insanları, hava kirliğine sürekli maruz kalmanın, akciğer ve alt solunum yolları hastalıklarına yakalanma riski bakımından günde bir paket sigara içmeye eş değer olduğu söylüyor.

Sputnik’te yer alan habere göre, sonuçları ABD Tabipler Birliği yayını JAMA Journal’da yayımlanan araştırmada, hava kirliliğine yol açan bileşenlerin güneş ışığıyla etkileşimiyle ortaya çıkan yer seviyesindeki ozon gazının, amfizem gibi, akciğerlerde ve diğer oksijen taşıyan alt solunum organlarında ortaya çıkan, doku ve organlar arasında hava boşlukları oluşturarak vücudun yeterli miktarda oksijen kullanmasını engelleyen rahatsızlıkların ortaya çıkmasında, günde bir paket sigara kadar etkili olduğunu belirledi.

Araştırma kapsamında ABD’nin New York, Los Angeles, Chicago, Baltimore, St. Paul ve Winston-Salem kentlerinde yaşayan, yaşları 45 ve 84 arasındaki 7 binden fazla sağlıklı yetişkini 10 yıl boyunca izleyen bilim insanları, hava kirliliği oranlarının yüksek olduğu söz konusu metropollerde yaşayan kişilerde amfizem ortaya çıkma riskinin, hava kirliliği oranlarının düşük olduğu yerlerde yaşayıp günde bir paket sigara içen bireylere eşit olduğunu ortaya koydu.

Araştırmaya önderlik eden Columbia Üniversitesi’nden Dr. Graham Barr, “Hava kirliliğine maruz kalmanın amfizeme yakalanma riskini belirgin şekilde artırdığını gördük. Bu, günde 1 paket sigara içmeye eş değer bir risk oluşturuyor ve vücuda 3 yıl ilave yaşlanmaya eş değer bir zarar veriyor” ifadesini kullandı.

Araştırmanın yazarlarından, Washington Üniversitesi’nden Dr. Joel Kaufman da “Sigara içmek amfizeme yol açan en önemli etken. Hastalığın ortaya çıkmasında hava kirliliğinin de bu kadar etkili olduğunu görmek bizim için sürpriz oldu” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’de daha önce yapılan araştırmalarda da yer seviyesindeki ozon gazı yoğunlaşmasının akut solunum hastalıklarına yol açabileceği konusunda uyarılar içeren araştırmalar yayımlanmıştı. Araştırmalarda ABD’de yalnızca 2011’de solunum hastalıkları kaynaklı hastalıklardan 107 bin kişinin hayatını kaybettiğine dikkat çekilmişti.

Devamı

SAĞLIK

4500 yıllık mayadan ekmek pişirdi

-

Antik Mısır’dan kalma bir çanaktaki mayayı kullanarak ekmek pişiren bilim insanı Seamus Blackley, pişirdiği ekmeğin, diğer ekmeklerden daha lezzetli olduğunu söylüyor.

Fizikçi ve video oyunu tasarımcısı Seamus Blackley, Antik Mısır üzerine çalışmalar yürüten Serena Love ve mikrobiyolog Richard Bowman’la ABD’nin Massachusetts eyaletinde bir araştırmada çalıştığı sırada, Antik Mısır’dan kalma bir çanaktan maya kalıntıları çıkardığını söyledi.

Numunelerin kapların gözeneklerinden toplandığını söyleyen araştırmacı, organizmaları uyandırmadan önce bir sterilizasyon tekniği kullandığını söylüyor.

Devamı

SAĞLIK

Metabolizma hızlandırmanın 12 yolu!

-

Metabolizma hızlandırmanın yollarını merak edenler için 12 tüyomuz var.

Vücudunuz bir makine olsaydı, metabolizmanız işletim sistemi olma görevini üstlenirdi: Bütün girdileri, yani besinleri işleyerek sizi fonksiyonel kılan bir sistem. Onu abur cuburla doldurursanız düşük performans gösterecektir. Sisteminizi daha verimli şekilde kullanmak istiyorsanız, beslenme ve antrenman programlarınızı güncellemeyi deneyebilirsiniz.

Metabolizma nasıl hızlandırılır?

YEŞİLİN GÜCÜ

Tıpkı kahve gibi çay da antioksidan açısından zengindir. Journal of Research in Medical Sciences dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, günde dört fincan yeşil çay içen tip 2 diyabet hastaları, çay içmeyenlere göre daha fazla kilo verdi ve tansiyonunu düşük tuttu. Bilim insanları, yeşil çaya has bir antioksidan olan kateşinlerin metabolizmayı hızlandırdığını düşünüyor.

KAHVALTI YAP

Bath Üniversitesinin 2018 yılında yaptığı bir araştırmaya göre, günün ilk öğünü metabolizmadaki yağ genlerini pasif hale getiriyor ve vücudu antrenmandan sonraki saatlerde daha fazla karbonhidrat yakması konusunda harekete geçiriyor. İtalyan bilim insanlarının yaptığı birbirinden bağımsız araştırmalara göre, kahvaltı ayrıca dinlenen metabolik değerinizi her akşam aynı yemekleri yemekten daha fazla artırıyor.

BOL BOL SU İÇİN

Yüksek protein diyeti yapan sporcuların metabolizmaları yeteri kadar su tüketmeme sebebiyle sekteye uğrayabilir. Yani bol miktarda su tüketmeniz gerekiyor. Frontiers in Nutrition tarafından yayımlanan ve hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, bol su tüketmek vücudunuzdaki yağların parçalanmasına yardımcı olarak kilo vermenizi sağlıyor. Elinize küçük bir bardak alıp ofisinizdeki sebile doğru yürümek, iş gününüzün daha aktif geçmesine yardımcı olabilir.

BİRAZ BAHARAT

Sabah tükettiğiniz yulaf ezmeli karışımınızı tarçınla tatlandırmayı deneyin. Metabolism’de yayımlanan 2017 tarihli bir araştırma, baharatların metabolizmanın ürettiği sıcaklık olan termojenez miktarını artırdığını söylüyor. Tam buğday ekmeğinin arasına fıstık ezmesi ve muz koyarak yaptığınız bir tost da benzer bir etki yaratacaktır.

AKŞAM YEMEĞİ YE

İtalyan bilim insanları tarafından yapılan ve PLOS One’da yayımlanan bir araştırmaya göre, günlük toplam kalorilerinin en büyük parçasını akşam yemeğinde tüketenler, bu öğünü günün daha erken saatlerinde tüketenlere oranla obeziteye iki kat daha meyilli oluyor. Bilim insanları bu tarz beslenmenin metabolik fonksiyonlara katkıda bulunan sirkadiyen ritminizle daha doğal bir uyum yakalamanıza yardımcı olacağını söylüyor.

AYARI KAÇIRMA

PLOS One’da yayımlanan ve Hollandalı bilim insanları tarafından yapılan bir araştırmaya göre, gün içinde büyük öğünler tüketmekten kaçınan erkeklerin, toplam kalori tüketimi aynı miktarda olan erkeklere oranla daha iyi bir iştah kontrolüne ve daha yüksek dinlenen metabolik değere sahip olduğu ortaya çıktı. Acıktığınız zamanlarda fazla yemenize neden olacak brunch’lara meyletmek yerine elma ve armut gibi ufak atıştırmalıkları tercih edebilirsiniz.

İyotlu tuz metabolizma hızlandırır mı?

İYOTLU TUZ KULLAN

Deniz tuzları, tiroidinize metabolizmanızı sağlıklı tutması konusunda yardımcı olan iyot bakımından zengin değildir. Günlük 150 mikrogram iyot tüketmeniz tavsiye edilirken, bu miktar yarım çay kaşığı iyotlu tuza tekabül eder. Ancak iyot alabilmek için balık, süt ürünleri, meyve ve sebze de tüketebilirsiniz.

PEDALLARA ASIL

Kopenhag Üniversitesi tarafından 2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, antrenman sonrasında bisikletçilerin ağırlık kaldıranlara oranla metabolizmayı harekete geçiren FGF21 hormonunun daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Bu nedenle metabolizmanızı hızlandırmak için antrenmanlarınızın sonunda pedal çevirebilirsiniz.

PATLAMA MODUNA GEÇ

İtalyan araştırmacılar, yüksek yoğunluklu kuvvet antrenmanı yapanların geleneksel kuvvet antrenmanları yapanlara oranla egzersiz sonrasında daha fazla kalori yaktığını ortaya koydu. Araştırmalara göre 6 tekrar, 20 saniye dinlenme, 2-3 tekrar, 20 saniye dinlenme ve 2-3 tekrar prensibiyle çalışabilirsiniz. Toplamda iki dakika sürecek üç egzersiz yapın. Set aralarında 30 saniye dinlenerek sekiz seti tamamlayın.

KEMİKLERİNİ GÜÇLENDİR

Kanadalı bilim insanları tarafından 2017 yılında yapılan bir araştırmaya göre, kan dolaşımında kemik hormonu osteokalsin miktarı fazla olan kişiler şekeri ve yağı daha iyi metabolize ediyor. Osteokalsin hormonunuzu artırabilmek için brokoli, soğan, somon ve zeytinyağı tüketebilirsiniz.

ŞALTERİ İNDİR

Şimdiye kadarki tüm ipuçlarını uygulamaya başlasınız bile, kötü bir uyku tüm çabalarınızı boşa çıkarabilir. Yapılan birçok araştırma, yetersiz uykunun metabolizmanızın fonksiyonelliği için bir hayli önemli olan glukoz metabolizmasını ve düzenleyici hormonları olumsuz etkileyebileceğini söylüyor.

TELEFONU DA KAPAT

Geceleri Instagram’da gezinmenin tek kötü yanı uykunuzun bölünmesi değildir. Zira bu davranış kilo almanıza da neden olabilir. Northwestern Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre, cihazınızdan yayılan mavi ışık insülin direncinizi artırarak vücudunuzun kan dolaşımınızdaki glukozu temizleme kabiliyetini düşürebiliyor.

Devamı

Popüler

 

 

www.pilioo.com